Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy „Prawo o ruchu drogowym” oraz kilku innych aktów prawnych, która wprowadza szerokie zmiany dotyczące funkcjonowania służb ratowniczych – ze szczególnym uwzględnieniem strażaków Państwowej Straży Pożarnej (PSP), Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) oraz ratowników wodnych, górskich i morskich.
Ustawa została ogłoszona 23 stycznia 2026 r., a zgodnie z jej zapisami wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi tymczasowego elektronicznego prawa jazdy i kursów reedukacyjnych.
Nowe uprawnienia dla służb ratowniczych
Jedną z kluczowych zmian jest rozszerzenie uprawnień strażaków i ratowników w kontekście działań na drogach — szczególnie podczas akcji ratowniczych.
Co wprowadza nowela?
Strażacy PSP i OSP oraz ratownicy (m.in. wodni, górscy) będą mogli wydawać polecenia i sygnały uczestnikom ruchu drogowego podczas prowadzonych działań — np. kierować ruchem w miejscu akcji ratowniczej.
Rozszerzono definicję „pojazdu używanego do celów specjalnych”, dzięki czemu obejmuje ona także np. ciągniki rolnicze, które mogą być wykorzystane w akcjach ratunkowych.
Osoby wykonujące zadania ratownicze zostają rozszerzone w katalogu uprawnionych do ruchu drogowego, co ma usprawnić koordynację działań na miejscu zdarzenia.
Zwolnienia i ułatwienia dla kierowców uprzywilejowanych
Ustawa doprecyzowuje także kwestie związane z prowadzeniem pojazdów uprzywilejowanych oraz tymczasowym elektronicznym prawem jazdy:
Zwolnienie z opłat – członkowie OSP oraz podmioty ratownictwa wodnego, górskiego i morskiego nie będą płacić opłat za wydanie zezwoleń na prowadzenie pojazdów uprzywilejowanych.
Elektroniczne prawo jazdy – doprecyzowane zostały zasady wydawania tymczasowego prawa jazdy w formie elektronicznej oraz zakres zezwoleń na pojazdy uprzywilejowane.
Nowe szkolenia dla strażaków ratowników
Ze względu na rozszerzone kompetencje związane z kierowaniem ruchem i prowadzeniem pojazdów specjalnych, ustawa wprowadza zmiany w szkoleniach strażaków OSP:
Podstawowe szkolenie strażaka ratownika będzie teraz obejmować m.in.:
-umiejętność prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych,
-zasady kierowania ruchem drogowym podczas akcji ratowniczych.
Co to oznacza w praktyce?
Dzięki nowelizacji:
Strażacy i ratownicy zyskają narzędzia formalne, które usprawnią działania ratownicze na drogach — zwłaszcza tam, gdzie ruch samochodowy utrudnia udzielanie pomocy.
OSP zyska lepszy status prawny i formalne wsparcie w prowadzeniu działań ratowniczych niezależnie od statusu służbowego ich członków.
Kierowanie ruchem stanie się bezpieczniejsze i bardziej przejrzyste, co powinno przekładać się na skuteczność akcji oraz ochronę zdrowia ratowników.
Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia, z wybranymi wyjątkami dotyczącymi praw jazdy i kursów reedukacyjnych, które zaczną obowiązywać wcześniej — już od 3 marca 2026 r. albo w dniu następującym po ogłoszeniu.
